सुपारीच्या आंतरराज्यीय तस्करीचा पर्दाफाश; यवतमाळात एफडीएची मोठी कारवाई

सुपारीच्या आंतरराज्यीय तस्करीचा पर्दाफाश; यवतमाळात एफडीएची मोठी कारवाई

कर्नाटकातून दिल्लीकडे निघालेल्या दोन ट्रकमधून निकृष्ट दर्जाची कोट्यवधींची सुपारी जप्त

यवतमाळ, प्रतिनिधी : यवतमाळ जिल्ह्यात अन्न व औषध प्रशासन (एफडीए) विभागाने मोठी कारवाई करत निकृष्ट दर्जाची आणि मानवी आरोग्यास घातक ठरणारी सुपारी वाहतूक उघडकीस आणली आहे. कर्नाटक राज्यातून दिल्लीकडे जात असलेल्या दोन ट्रकांची पांढरकवडा नाक्यावर तपासणी करण्यात आली असता मोठ्या प्रमाणावर सुपारीचा साठा आढळून आला. या कारवाईत तब्बल ५८ लाख रुपये किमतीची सुपारी जप्त करण्यात आली असून, संबंधित नमुने तपासणीसाठी प्रयोगशाळेत पाठविण्यात आले आहेत.

एफडीएच्या अधिकाऱ्यांना मिळालेल्या गोपनीय माहितीच्या आधारे ही कारवाई करण्यात आली. नव्याने नियुक्त अन्नसुरक्षा अधिकारी आणि त्यांच्या पथकाने पांढरकवडा मार्गावरील वाहतुकीवर विशेष लक्ष ठेवून संशयित वाहनांची तपासणी केली. त्यावेळी दोन ट्रकमध्ये मोठ्या प्रमाणात सुपारीची वाहतूक सुरू असल्याचे निदर्शनास आले. तपासणीदरम्यान सुपारीचा दर्जा संशयास्पद वाटल्याने संपूर्ण माल जप्त करण्यात आला.

दिल्लीतील बाजारपेठ होती मुख्य लक्ष्य

प्राथमिक चौकशीत ही सुपारी कर्नाटकातील प्रक्रिया केंद्रांमधून दिल्लीच्या बाजारपेठेत विक्रीसाठी पाठविण्यात येत असल्याची माहिती समोर आली आहे. उत्तर भारतातील अनेक राज्यांमध्ये अशा प्रकारच्या सुपारीला मोठी मागणी असल्याने तस्करांकडून विविध मार्गांचा वापर करून वाहतूक केली जाते. मात्र निकृष्ट दर्जाच्या सुपारीमुळे ग्राहकांच्या आरोग्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.

नागपूरमार्गे सुरू असलेला मोठा व्यापार

तपासादरम्यान मिळालेल्या माहितीनुसार नागपूर हे सुपारी व्यापाराचे एक महत्त्वाचे केंद्र बनले असून, येथे मोठ्या प्रमाणावर सुपारीची खरेदी-विक्री केली जाते. काही व्यापारी सुपारीवर रासायनिक प्रक्रिया करून तिचा रंग, चमक आणि टिकाऊपणा वाढवितात. अशा प्रक्रियेमुळे उत्पादन आकर्षक दिसत असले तरी त्याचे आरोग्यावर विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

सुपारी उद्योगाची उलाढाल हजारो कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचल्याचे सांगितले जाते. त्यामुळे या क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर बेकायदेशीर व्यवहार आणि दर्जाहीन मालाची विक्री होत असल्याची शक्यता अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली आहे.

प्रतिबंधित तंबाखूजन्य पदार्थांवरही कारवाई

एफडीए विभागाने यवतमाळ जिल्ह्यात मागील काही वर्षांत गुटखा, सुगंधित तंबाखू, पानमसाला आणि इतर प्रतिबंधित पदार्थांविरोधात सातत्याने मोहीम राबविली आहे. २०२५-२६ या कालावधीत जिल्हाभरात अनेक कारवाया करण्यात आल्या असून लाखो रुपयांचा मुद्देमाल जप्त करण्यात आला आहे. अन्नसुरक्षा विभागाच्या या मोहिमेमुळे बेकायदेशीर तंबाखू व्यवसायाला मोठा फटका बसल्याचे मानले जात आहे.

आरोग्य सुरक्षेसाठी कठोर पावले

एफडीए अधिकाऱ्यांनी नागरिकांना दर्जाहीन आणि संशयास्पद खाद्यपदार्थांपासून सावध राहण्याचे आवाहन केले आहे. खाद्यपदार्थांच्या गुणवत्तेबाबत तक्रार असल्यास संबंधित विभागाशी संपर्क साधावा, असेही सांगण्यात आले. जप्त करण्यात आलेल्या सुपारीचे प्रयोगशाळा अहवाल प्राप्त झाल्यानंतर संबंधितांवर पुढील कायदेशीर कारवाई केली जाणार आहे.

या कारवाईमुळे आंतरराज्यीय स्तरावर सुरू असलेल्या सुपारी तस्करीचे मोठे जाळे उघडकीस येण्याची शक्यता व्यक्त केली जात असून, तपास यंत्रणा या प्रकरणाचा अधिक सखोल तपास करत आहे.