आला पावसाळा...! आरोग्य सांभाळा...!

यवतमाळ : पावसाळा म्हणजे निसर्गाचे नवचैतन्य. कडक उन्हापासून दिलासा देणारा, शेतकऱ्यांच्या आशा पल्लवित करणारा आणि वातावरणात गारवा निर्माण करणारा हा ऋतू सर्वांनाच आवडतो. मात्र, पावसाळा जितका आनंददायी तितकाच आरोग्याच्या दृष्टीने आव्हानात्मकही ठरतो. या काळात वातावरणातील आर्द्रता वाढल्याने विविध संसर्गजन्य आजारांचे प्रमाण वाढते. त्यामुळे पावसाचा आनंद घेताना आरोग्याची योग्य काळजी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.

पावसाळ्यात दूषित पाणी आणि अस्वच्छ अन्नामुळे पोटाचे विकार, अतिसार, गॅस्ट्रो, टायफॉईड यांसारखे आजार वाढतात. तसेच साचलेल्या पाण्यात डासांची उत्पत्ती होत असल्याने डेंग्यू, मलेरिया, चिकनगुनिया यांसारख्या रोगांचा धोका निर्माण होतो. बदलत्या हवामानामुळे सर्दी, खोकला, ताप आणि घशाचे विकारही मोठ्या प्रमाणात आढळून येतात. त्यामुळे या ऋतूत विशेष सतर्कता बाळगणे गरजेचे आहे.

आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, पावसाळ्यात उकळून किंवा शुद्ध केलेले पाणी पिणे सर्वात महत्त्वाचे आहे. बाहेरचे उघड्यावर विकले जाणारे पदार्थ खाणे टाळावे. ताजे, गरम आणि स्वच्छ अन्न सेवन करावे. फळे व भाज्या नीट धुऊन वापरणे आवश्यक आहे. रोगप्रतिकारक शक्ती वाढविण्यासाठी संतुलित आहार, पुरेशी झोप आणि नियमित व्यायाम याकडेही लक्ष दिले पाहिजे.

डासांपासून बचाव करण्यासाठी घराच्या परिसरात पाणी साचू देऊ नये. पाण्याच्या टाक्या, कुलर, जुने टायर किंवा इतर भांड्यांमध्ये साचलेले पाणी वेळोवेळी काढून टाकावे. पूर्ण अंग झाकणारे कपडे वापरणे आणि डासप्रतिबंधक उपाय करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.

शाळकरी मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि दीर्घकालीन आजार असलेल्या व्यक्तींनी विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे. पावसात भिजल्यानंतर लगेच कोरडे कपडे घालावेत. ताप, अंगदुखी किंवा इतर लक्षणे आढळल्यास स्वउपचार न करता तातडीने वैद्यकीय सल्ला घ्यावा.

आजच्या धावपळीच्या जीवनात अनेकदा आरोग्याकडे दुर्लक्ष केले जाते. मात्र, पावसाळा हा सावधगिरीचा ऋतू आहे. स्वच्छता, योग्य आहार आणि नियमित आरोग्य तपासणी यांचा अवलंब केल्यास अनेक आजारांपासून बचाव होऊ शकतो. पावसाचा आनंद घेताना आरोग्याची जबाबदारीही तितक्याच गांभीर्याने पेलली पाहिजे.

पावसाळा हा आनंदाचा, उत्साहाचा आणि नवचैतन्याचा ऋतू आहे. पण हा आनंद टिकवून ठेवायचा असेल तर "प्रतिबंध हाच सर्वोत्तम उपचार" हे सूत्र लक्षात ठेवून प्रत्येकाने स्वतःच्या आणि कुटुंबाच्या आरोग्याची काळजी घेणे ही काळाची गरज आहे. पावसाचे स्वागत करूया, पण आरोग्याची साथ कायम राखत!